Supermarine Spitfire Mk.XVI, model plastikowy 1:48, Revell 04661

Bardzo ładny i ciekawie opracowany model angielskiego myśliwca Spitfire Mk.II w barwach 315 Dywizjonu Myśliwskiego Dęblińskiego, lipiec 1941 roku.

Samolot myśliwski Spitfire Mk V-b w skali 1:33, czyli legendarny model kartonowy w opracowaniu Bertolda Kuszki. Mały Modelarz, wydanie z 1973 roku.

Dwa samoloty jednym pudełku, bo to była specjalna seria modeli. Na pudełku napisano: "1/48 Scale Half Century From The End Of W.W.II Anniversary Model Kit. Dog Fight Series Anniversary Model 2 in 1" (RAF i Luftwaffe w jednym opakowaniu: aż dziw bierze, że pudełko stoi spokojnie na półce - taki żart jednego ze znajomych Antykwariatu).

Samolot-legenda polskiego lotnictwa, pięknie opracowany i wydrukowany model, okładka J. Wróbla - czego chcieć więcej?

"Drewniane cudo" tym razem całe w plastiku. Warto pamiętać, że istotny wpływ na konstrukcję samolotu miał Polak - Władysław Fiszdon.

Słynne, potężnie niszczycielskie narzędzie wojny. Możliwa do wykonania jedna z dwóch wersji samolotu (obie równie przerażające i destrukcyjne): do wyboru albo siła sprowadzająca potop, albo siła powodująca trzęsienie ziemi.

Brytyjski pokładowy myśliwiec bombardujący z II wojny światowej. Model kartonowy Seafire F.Mk XV, samolotu z 802 Dywizjonu, z lotniskowca HMS Glory - wrzesień 1946 r.

Wojciech Butrycz i Tomasz A. Bartyzel opisali malowanie wybranych typów samolotów, które służyły w Polskich Siłach Powietrznych w latach 1918 - 1998. Wydawnictwo wyjątkowe, bo wydrukowane w serii limitowanej, zawierającej kalkomanie w skali 1:72. Kalkomanie umożliwiają zbudowanie wszystkich historycznych modeli opisanych z książce.

Słynny, bo dzielny, dwupłat z walk o Maltę.

Słynny Hawker Hurricane Mk. II B wypuszczony przez firmę Revell pod koniec XX wieku (nowe formy). Możliwe do zbudowania wersje z bombami i z dodatkowym zbiornikiem.

Dzieło niemal doskonałe faktograficznie i dokumentacyjnie. Polska 'Bitwa o Anglię', czyli za wolność waszą i... nie naszą. 

Samolot z 249. Dywizjonu RAF walczącego na Malcie (lipiec 1942 r.) Wydawnictwo Andrzej Haliński, więc nieustanne dążenie do ideału odwzorowania modelarskiego (oraz do tego, by model z kartonu mógł konkurować z miniaturami z plastiku). 

Jeszcze jeden Spitfire, tym razem z Birmy, z 1942 roku. 152 dywizjon RAF "Czarne Pantery", pilot G. R. Duval.

Szybowiec transportowy. Jedna z tych broni, których zastosowanie w zasadzie nigdy nie spełniło oczekiwań i nie zrealizowało założeń taktycznych, jak również konstrukcyjnych. Miały być idealnym środkiem do wielokrotnego przerzucania na tyły wroga skoncentrowanych i dużych oddziałów. W praktyce wiele z szybowców okazało się latającymi już nie trumnami, tylko grobami zbiorowymi, a większość stała się sprzętem jednorazowego użytku. 

Jeszcze jedna wersja i jeszcze jeden model samolotu, który jest chyba najczęściej opracowywanym przez autorów kartonówek myśliwcem. Tym razem wersja z 1941 roku, ze zmodyfikowanymi skrzydłami, uzbrojeniem i opancerzeniem, która była przeznaczona do wykonywania zadań wsparcia z powietrza, walki z czołgami i do bombardowania.

Biały kruk modelarstwa kartonowego. Wyjątkowy i chyba jedyny w swoim rodzaju "prefabrykowany" model kartonowy: większość części jest wycięta. Druk modelu też jest zaskakujący, bo niektóre elementy są tłoczone, co sprawia, że poszycie miniatury sprawia dosyć naturalne złudzenie. Dzięki tym zabiegom wydawca reklamuje model jako szybki w montażu i jako super realistyczny. Czy po zmontowaniu model spełnia wszystkie kryteria, jakie powinien spełniać tradycyjny, dobrze wykonany model kartonowy tego nie wiemy, ale na pewno jest on ciekawym eksperymentem wydawniczym i jako taki może stanowić bardzo interesujące uzupełnienie kolekcji miłośnika modelarstwa kartonowego. Jako się rzekło: zdaje się, że główną zaletą tego modelu jest to, że był on eksperymentem edytorskim, a czy może być równie ciekawym modelem po zbudowaniu? O tym przekona się ten modelarz, który zdecyduje się na przemienienie egzemplarza kolekcjonerskiego wycinanki w model zbudowany.

Wszystkie informacje o modelu zapisane są na okładce: "Spitfire Mk XVI z 308 Dywizjonu Krakowskiego, ostatnia wersja z II wojny światowej, rozpiętość skrzydeł 30 cm, skala 1:33". Model ma jedną, wielką zaletę - jest prosty w budowie, więc jego sklejenie może potrwać krótko, a efekt na pewno ucieszy mniej cierpliwego, albo początkującego modelarza (nic nie stoi na przeszkodzie, by modelarz obdarzony pragnieniem detalicznego mistrzostwa model sobie skomplikował, stosownie do własnych ambicji i oczekiwań).

Nie było komputerów, które mogłyby dać sobie radę z projektowaniem i drukiem modeli, co więcej! nie było... internetu! Były tylko "zwykłe" telefony ("analogowe", z tarczą, czasem z klawiszami, które często nie działały, tzn. były "głuche", nie było sygnału, albo źle łączyły) i była tylko "zwykła" poczta, więc do kontaktu z wydawcą, kiedy nie można było "się dodzwonić", pozostawały tylko zwykłe listy wysyłane bądź do siedziby wydawcy, bądź na skrytkę pocztową. Korespondencja krążyła tygodniami, dodzwonienie się gdzieś graniczyło z cudem, a drukarni było jak na lekarstwo, do tego papier był lichy... I w takich warunkach powstawały i były nie tylko kupowane (w bardzo nielicznych sklepach modelarskich), ale także - co najważniejsze! - sklejane modele, które sprawiały dużo uciechy modelarzom. I były to dobre modele, jak chociażby oferowany Hurricane, który nie tylko został bardzo starannie zaprojektowany i wykreślony (ręcznie!), dobrze wydrukowany, to jeszcze w ciekawy sposób pokonał ówczesne ograniczenia edytorskie przez wydrukowanie oznaczeń na oddzielnej wkładce. Ciekawy model i ciekawe - historyczne już - świadectwo polskiej zaradności i przedsiębiorczości.