James Oliver Curwood, Błyskawica

Nawet zagorzali przeciwnicy polowań będą urzeczeni mocą i pięknem przyrody, dzielnością bohaterów i siłą ich charakterów. Tradycyjna literatura: dobro, o które trzeba się starać, zabiegać, dbać i zło, z którym trzeba walczyć. I tak wykuwa się szczęście. Lektura obowiązkowa. Taki sens ma życie: walka ze złem i budowanie dobra. Proste, więc piękne, oczywiste, więc - współcześnie - lekceważone. A dodatkowo czysta, prawdziwa przyjaźń. Więc książka pewnie będzie niebawem zakazana - tak spełnia się koszmar orwellowski. A zatem korzystajmy - póki można.

Jeszcze jedna książka o dzikich zwierzętach - niedźwiedziach (dużym i małym) i o żyjących w dziczy ludziach - myśliwych. Wielki, dziki świat i wielkie serca. 

Ciężkie dzieciństwo, intensywne życie, niezwykła pracowitość, bohaterstwo wojenne, śmierć tragiczna... I twórczość, która jest znana milionom dzieci... Samo życie autora mogłoby być tematem wciągającej powieści. Kto zresztą wie, w jakim stopniu jego historia osobista znalazła się w historiach opowiedzianych?  

Jeszcze jedna pozycja z bardzo ładnie wydawanej i ilustrowanej serii "Klasyka dziecięca". 

Książka z serii "lektury szkolne z opracowaniem". W trosce o "młotkowanie" młodych umysłów: zwierzęta jak ludzie, a ludzie jak zwierzęta. Jaka zresztą może być wizja świata głoszona przez ateistę, socjalistę, miłośnika Marksa, Darwina, Spencera i Nietzschego? Oto paradoks socjalistów: chwaląc w teorii naturę i wolność (od społeczeństwa i od Boga), w praktyce narzucają kult przerażających ideologów absolutnego odczłowieczenia i zniewolenia. Ludzie są źli i okrutni - powiadają - a zatem naprawmy ich terrorem i tyranią, która jest wręcz obowiązkiem "nadludzi". Z jednej strony pogarda dla bezwartościowego ludzkiego istnienia (bezwartościowi są wszyscy, którzy są nieprzydatni z punktu widzenia "praw natury"), a z drugiej apoteoza "praw" zwierząt i ich "duchowości" (świątkiem czcicieli "praw zwierząt" powinien być chyba Incitatus). Ludzie jak zwierzęta, zwierzęta jak ludzie - w imię obrony godności człowieka. Odwrócony porządek naturalny - w imię obrony natury. Czy może być lepsza szkoła bezradności i zagubienia, lepsza podstawa nowoczesnego niewolnictwa? Pochwała zniewolenia w imię wolności. Skoro Boga nie ma, to wszystko wolno. Oczywiście tylko tym wybranym przez Naturę, która jest prawdziwym bogiem (którego nie ma, ale - jak widać - jednak jest, bo - jak zauważył GK Chesterton - kto nie wierzy w Boga, ten uwierzy we wszystko, czyli w cokolwiek).

Jest to trzecie wydanie powieści, ale pierwsze wydanie kieszonkowe, czyli - jak to nazwał wydawca - "masowe". Nazwa jest o tyle ciekawa, że w PRL-u w zasadzie wszystkie wydania były "masowe". Wszak nakłady książek wynosiły tysiące, dziesiątki tysięcy, a nawet setki (!) tysięcy egzemplarzy. I nie dotyczy to tylko pism ideologów zbrodniczego ustroju, ale i "normalne" książki były drukowane "masowo" (np. wszystkie tomy z serii "Tomków" wydawano w setkach tysięcy egzemplarzy!). Pojawienie się wydań kieszonkowych było świadectwem, że i do PRL-u dotarła moda na 'pocket booki', 'paperbacki' - książki wydane najmniejszym kosztem, na lichym papierze, w papierowych okładkach, bez ilustracji, które sprzedawano przede wszystkim na dworcach, lotniskach itp. jako lekturę mającą skrócić czas podróży, a więc jako produkty jednorazowego użytku. Zostawiane w wagonach, samolotach, taksówkach, hotelach, wyrzucane do koszy, szły szybko na przemiał. Tak było w kapitalizmie, ale socjalizm twórczo przystosował oszczędnościowy pomysł edytorski, więc choć książki wydawano na gorszym (jeszcze gorszym) papierze, w lichych okładkach i klejono (nie szyto - klejono również oszczędnie, co sprawiało ich rozsypywanie się już w czasie pierwszej lektury), to te PRL-owskie wydania z reguły były po prostu zminiaturyzowanymi wersjami wydań normalnych. Na zachodzie książka oryginalna miała twarde okładki, obwolutę, szycie, dobry papier, ilustracje, itp., a jej kieszonkowe wydanie było pozbawione wszystkich tych edytorskich atrakcji, natomiast w PRL-u kieszonkowy egzemplarz był po prostu zminiaturyzowanym oryginałem, ale jeszcze gorszej jakości niż pierwowzór. Podobnie "Tomek u źródeł Amazonki" jest pozbawioną kolorów miniaturą wydania normalnego, z lekkimi tylko zmianami wewnątrz, wymuszonymi charakterem książki kieszonkowej (np. wklejki przeniesione do wnętrza jako ilustracje). Kieszonkowy Tomek - taki model w skali 1:2 książki prawdziwej.

Książka częściowo oparta na faktach, czyli na doświadczeniach XVI wiecznego portugalskiego podróżnika, wędrującego po Ameryce Południowej. Barwna, pełna przygód i wciągająca opowieść o rozbitkach, którzy trafiają do brazylijskiej dżungli oraz o jej pierwotnych mieszkańcach.

Kiedyś młodzieżowa lektura obowiązkowa. Autor, idealista i romantyk, tworząc apoteozę szlachetnej walki o wolność (Ameryka miała być wszak taką realizacją i spełnieniem odwiecznych tęsknot) nie tylko rozbudził na całym świecie zamiłowanie do "szlachetnych Indian" (razem z Karolem Mayem stworzyli i wprowadzili do marzeń chłopców wzór egzotycznej dzielności, sprawności i prawości, coś na kształt rycerza-dzikusa), ale również starał się w praktyce wspierać zmagania o wolność, m.in. zakładając w 1831 w Paryżu Komitet Amerykańsko-Polski, kierujący pomocą dla Powstania Listopadowego. Wynikałoby z tego, że dla młodego Polaka czytanie książek Coopera jest - oprócz niejako obowiązku edukacyjnego - w pewnym sensie również spłacaniem długu wdzięczności patriotycznej.

Jak pozostałe książki z tej serii jest adaptacją sporządzoną (tyle samo stron tekstu i ilustracji) dla osób uczących się języka angielskiego.