Literatura zagraniczna

Wyjątkowa powieść: sensacja i duchowość. Doprawdy wyjątkowe połączenie. I jeszcze aktualność: nadciągający czas apokalipsy...

Podtytuł brzmi: "Chronologia i komentarz do Władcy Pierścieni" i książka tym właśnie jest. Jest tolkienowską encyklopedią. Autor opisuje postacie, ich wzajemne związki, analizuje zdarzenia i przedstawia ich tło, zestawia daty, a także przeprowadza analizę literacką oraz interpretacje symboliczne. Podobno napisał wszystko, co miłośnik Tolkiena wiedzieć powinien i co wiedzieć chciałby. Wydawnictwo jest przekonane, że "Klucz..." jest obowiązkowym uzupełnieniem powieści.

Opowiadania i rozdziały z pierwszej wersji Mistrza i Małgorzaty.

Zanim odnaleźli się w Moskwie Mistrz i Małgorzata.

Trzy utwory: Fatalne jaja, Szkarłatna wyspa, Przygody Cziczikowa. Wszystko razem: satyra, groteska, parodia w dekoracjach fantastyki naukowej i fantastyki ustrojowej (czyli sowietów).  

Diabeł u Homo Sovieticus. Już początek jest obiecujący: "Butelkę mineralnej - poprosił Berlioz. Mineralnej nie ma - odpowiedziała kobieta z budki i z niejasnych powodów obraziła się". Ustrój obrażonych ludzi i jego zasada nr 1, czyli szatański zastępnik: zamiast dziękować cały czas i ufać całkowicie ludzie sowieccy nie "dziękują cały czas" i nie proszą o nic "najwyższej instancji". To co pozostaje? Obrazić się. Wiosna w Moskwie z szaleństwami siły nieczystej (która czytelników bawi) i tołstojowska opowieść o Poncjuszu, całkowicie dowolna fantazja na temat Ewangelii (którą, jak pokazały badania, powszechnie się omija, choć wstyd się do tego przyznać) i która nie spłonęła, bo była w rękopisie. Pan kłamstwa oczywiście oszukuje: rękopisy płoną, a "siła zła" żadnego "dobra nie czyni". Przekonać, że zło jest dobrem - cały czas to samo zwodzenie, od zarania, od rajskich początków...

Mamy książkę o folwarku, w którym zwierzęta uczłowieczają się zastępując ludzi, a to książka, w której uczłowiecza się psa przez zabieg chirurgiczny. Gdyby nie komunizm, czytelnicy nie mieliby szansy doświadczyć tych, przygnębiających w istocie, eksperymentów biologiczno-literackich. 

Jak mogłoby być inaczej: oczywiście opowieść o Mistrzu, ale tym razem o rzeczywiście żyjącym. Ale czy przez to mniej, albo bardziej, prawdziwa? 

Sposób opowiadania (narracja w drugiej osobie liczby pojedynczej), temat (uniesienia uczuciowe na tle architektury Rzymu i Paryża), rozterki bohatera (zostać z żoną czy rozpocząć życie z kochanką?) - wszystko czego potrzeba, by miłośnicy francuskiej prozy z połowy XX wieku byli w pełni usatysfakcjonowani. Literatura w powojennym eksperymentalnym stylu galant.

Średniowieczne legendy spisane przez profesora literatury średniowiecznej w sposób dostosowany do wrażliwości i języka czytelnika z XXI wieku. Z zachowaniem mądrości wieków minionych. Dla dorosłych i dla dzieci.

Maladron: Epopeya de los Andes Verdes. 

Krytyczne III wydanie Biblioteki Narodowej: oprócz tekstu powieści 175 (!) stron Wstępu.

Milan Kundera wyznał, że kocha Denisa Diderota, bo kocha Kubusia (i jego pana). Pod wpływem tego uczucia chwycił za pióro i napisał sztukę. Co ciekawe, we wstępie do sztuki zaznacza, że nie lubi literatury emocjonalnej (przy okazji dywaguje o wszystkim po trochu - jak na intelektualistę przystało: istotnym elementem owych subtelnych i głębokich dywagacji jest oczywiście coś, co pisarz nazywa "chrześcijaństwem"). Z buntu wobec emocjonalnej literatury powstała zatem sztuka dająca upust emocjom.    

Powrót do kraju po wielu latach. Czy wart jest ceny, jaką trzeba za niego zapłacić? Kto i do czego wraca po tak długim czasie? 

Milan Kundera i jego najsłynniejsza książka, czyli Nieznośna lekkość bytu. Sławę zawdzięcza również filmowi. Polityka i seks. Czechosłowacja 1968 roku i wolna miłość (cóż, lata 60-te, to czego się spodziewać?). Współżycie seksualne przypadkowych ludzi i przypadkowe myśli na różne tematy. Życie ludzkie bowiem to przypadkowość, niepowtarzalność zdarzeń i losu, co jest dowodem na tytułową "lekkość bytu". Czeska perspektywa. Dla tych, którzy uważają, że życie ludzkie ma sens właśnie dlatego, że każdy człowiek jest niepowtarzalnym istnieniem, powołanym do życia w konkretnych warunkach i postawionym wobec konkretnych zadań, a miłość (która nie ma nic wspólnego z kopulacją z przypadkowymi partnerami) jest darem i powołaniem, dzięki któremu burzymy granice samotności i znosimy alienację, więc dla osób z taką wizją losu człowieczego książka czeskiego, fantazjującego literata (bo autor nie ukrywa, że wszystko jest jego fantazją) będzie stratą czasu.

Słynna książka o ustroju, który niosąc wyzwolenie człowiekowi, zamykał go w obozie pracy za opowiadanie żartów. Jak przystało na socjalizm: tylko praca czyni wolnym. 

Wschód mityczny, tęsknota europejskich duchów (i ciał) nienasyconych: baśniowa kraina dających zatracenie uniesień cielesnych i duchowych. Podróż na Wschód - nawet w wyobraźni - ma być oczyszczeniem i objawieniem. Oczywiście dla subtelnych z przyrodzenia i z edukacji Europejczyków i Amerykanów (tych z USA i Kanady). Ciekawe, że niezliczone miliony biedaków żyjących na Wschodzie przekornie nie dostrzegają tego duchowego bogactwa i złośliwie pogrążają się w nędzy, albo śnią o wyjeździe do Europy lub Ameryki. Za chlebem. Wygląda na to, że żeby docenić rozkosze wschodniego ogrodu rajskiego trzeba być sytym i po europejsku wykształconym przedstawiciel klasy średniej (lub wyższej). Najlepiej bezdzietnym, bo dziecko pochłania czas, jaki dany jest na samorozwój (czyli w zasadzie nieskrępowany seks i używki). A zatem gdyby nie płodność "ludzi ze Wschodu" też mieliby ochotę, czas i siły na "samorozwój"? Czy "człowiek ze Wschodu", który, po przybyciu do Europy czy Ameryki, staje się typowym przedstawicielem klasy średniej, czyli żyje bezdzietnie i w luźnych związkach, też śni o oczyszczającej sile Wschodu i katartycznej podróży na Wschód?

Eseje o wszystkim (i jeszcze o paru sprawach). Temat główny? Królestwo z tego świata w całej swojej irracjonalnej "krasie" i szaleństwie. Autor, czeski socjalista, jeden z pasażerów "statku kosmicznego z kłopotami", nie dopuszcza oczywiście myśli, że pasażerowie nie są ani właścicielami, ani dowódcami "statku - ziemi". Rozpanoszyli się, walczą o wszystko i z każdym, a najbardziej z tymi, którzy próbują przypomnieć buntownikom o Właścicielu. Zbuntowani przeciw Właścicielowi pasażerowie - oto statek głupców: uczniowie czarnoksiężnika, którzy tym bardziej są pyszni i nieodpowiedzialni, im więcej nadadzą sobie tytułów naukowych i nagród. No przecież skoro rozkroił gąsienicę, albo obejrzał wirusa pod mikroskopem, albo wyhodował jakąś bakterię, to jest już specjalistą od wszystkiego (i jeszcze paru spraw).

Węgrzy walczą o wolność w 1848 roku z Austriakami, którzy są w książce przedstawieni w taki sposób, że obdarzenie świata Hitlerem przez ten naród w XX wieku wydaje się oczywistym następstwem ich wcześniejszych działań, polityki, charakteru. 

Rarytet! Co tu więcej pisać. Same perły (i perełki). Połączone dwa światy: świat poezji i świat ducha. Poezja z Europy i z Polski. Duch z Nieba. Duch wieje kędy chce.