Książki

Ciekawa sprawa z tym Markiem Aureliuszem. "Filozof na tronie" - tak nazywa się władcę absolutnego, który mianował na swojego następcę syna psychopatę, a sam był odpowiedzialny za eksterminację chrześcijan. W autopromocji wzór cnót duchowych, w rzeczywistości jeszcze jeden krwawy satrapa. Tak bywa z filozofią kojarzoną z władzą: ma być zasłoną dla całkiem pospolitych zbrodni. 

Książeczka (około stu trzydziestu stron zaledwie), która w skromnej postaci kryje potęgę ducha. Wydana z okazji osiemsetlecia powstania karmelitańskiej Reguły pierwotnej zawiera trzy teksty niezwykłe: pierwsze polskie tłumaczenie całości "Ognistej strzały" Mikołaja z Narbonne, zwanego Francuzem, karmelitańską "Regułę pierwotną" św. Alberta i "Pierwotny ideał Karmelu" Thomas'a Merton'a. Kto ma oczy, niechaj czyta. Kto ma serce czyste, niech zrozumie.

Książka przedstawia buddyzm, chrześcijaństwo, hinduizm, islam i judaizm. Zawiera również zapisy dyskusji, jakie toczyły się, po omówieniu każdej z religii, między osobami, które przygotowały prezentacje. Dodatkowo porównawcze tablice chronologiczne i słowniczki ważniejszych terminów.

Dodajmy: te pół godziny, to pół godziny dziennie. Co robi tygodniowo 3,5 godziny, miesięcznie - 15 godzin, rocznie - 182,5 godziny, a przez 50 lat - 9125 godzin, czyli 380 dób, czyli przeszło rok. No proszę: niby pół godziny, a tak naprawdę rok z hakiem - 380 dni z nocami. Tak czy inaczej, ile by nie było tych minut, godzin i lat, to z tą książką miłośnik pracy w ziemi będzie się rozkoszował każdą chwilą poświęconą swojemu hobby i pokona wszystkie przeszkody na drodze do pięknego ogrodu. Moc ważnych informacji podanych w bardzo poglądowy i przystępny sposób. Cel: domowy ogród jako "oaza dla ludzi, zwierząt i roślin", albo "naturalny, pachnący amfiteatr". Spis prac, encyklopedia praktycznych porad oraz katalog roślin. 

Autorzy tej "urzekającej prozy" (jak ją opisał wydawca): Horacio Quiroga (Martwy człowiek), Miguel Angel Asturias (Dziwna sztuka leczenia), Alejo Carpentier (Zbiegowie), Joao Guimaraes Rosa (Trzeci bieg rzeki), Augusto Roa Bastos (Kurupi), Jose Maria Arguedas (Ludzka miłość), Monteiro Lobato (Suszona małpa), Jorge Lusi Borges (Ewangelia według św. Marka), Gabriel Garcia Marquez (Nebo, Murzyn, który kazał czekać na siebie aniołom), Julio Cortazar (Podróż), Elena Garro (To wina Tlaskalan), Mario Vargas LLosa (Wyzwanie), Dalton Trevisan (Król ziemi), Augusto Monterroso (Mister Taylor), Griselda Gambaro (Ściany).

Publicysta z tygodnika "Polityka" napisał książkę o swej pasji życiowej.

Trzech autorów, tzn. dwóch autorów i jedna autorka, czyli troje autorów - zawodowych pisarzy i zawodowa pisarka. A cena jakby był jeden i to amator, w dodatku. Ot rynek, żadnego szacunku dla znanych i lubianych twórców. A w dniu premiery książeczkę sprzedawano za 20 zł, czyli prawie 7 zł. od opowiadania. A teraz, proszę, po złotówce od utworu na temat.

Pilot wojenny, numer drugi z drugiego roku wydawania tego miesięcznika. W numerze m.in. Orliński na Mosquito, amerykańscy lotnicy w AK, lotniczy atak na konnicę sowiecką, koniec ery dwupłatowców...

Pierwszy numer (15 sierpnia - 14 września) bardzo ciekawego miesięcznika poświęconego lotnictwu bojowemu. 

Książeczka jest chyba najskromniejszym zeszytem z serii. No, ale skoro prawie cała płyta zawiera muzykę instrumentalną, a tylko trzy utwory mają jakiś tekst, to co wydawca miał zrobić? Dodać krzyżówkę? W każdym razie oprócz tekstów piosenek zostały spolszczone wszystkie tytuły kompozycji (jest ich sporo) i - co godne podkreślenia - zostały przetłumaczone z podziwu godna determinacją, zważywszy na ich surrealistyczno-psychodeliczną manierę.

Płyta była w 1971 roku wydarzeniem. Zresztą przełom lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych ubiegłego wieku był złotą erą muzyki rockowej. Doskonali muzycy, instrumentaliści, erupcja pomysłów twórczych, eksperymenty w studiach nagrań,... Było, minęło. Czy wybitnej muzyce odpowiadają równie wybitne teksty? Dzięki tej książeczce można się przekonać, czy poezja jest godna muzyki (oczywiście, jeśli spolszczenia anonimowego tłumacza - "Bossa" - oddają ducha oryginału).

Oryginalne teksty i ich polskie tłumaczenia. Tłumacz nieznany (może wydawca?).

Pink Floyd, The Wall, teksty angielskie i polskie tłumaczenia. Wydawca skrywa się za murem tajemnic: bo oto ani autor tłumaczeń nieznany, ani rok wydania, nawet strony nie są numerowane. Jak mur, to mur. 

Na stronicach parzystych tekst oryginalny, na nieparzystych jego spolszczenie. The Wall: jeszcze jedna próba pokonania acedii, tak samo nieskuteczna, jak wszystkie inne, które podejmują "kroczący w ciemności" (J8,12). Kiedy Pink Floyd wydał płytę (1979 rok) Europa pogrążała się w strachu przed wojną, strachu wywołanym przez sowiecką propagandę, w zawiązku z instalowaniem amerykańskich pocisków Pershing II. Propagandowo preparowane lęki współgrały z nastrojem płyty i wpłynęły znacząco na wzmocnienie depresyjnego charakteru albumu. Wojny światowej nie było, natomiast płyta była ostatnim aktem rzeczywistej i bezwzględnej wojny, jaką toczyli członkowi grupy sami ze sobą: Pink Floyd po wydaniu The Wall ostatecznie się rozpadł. Jakże to żenująco prozaiczne: przejęcie się wielkimi problemami świata, takimi jak wojna, albo wycinka lasów amazońskich, itd. z jednoczesną nieumiejętnością normalnego, zwykłego życia: życia w zgodzie z najbliższymi, zbudowania karmnika dla ptaków na zimę, itd. Jakie to pospolite: postępowi, oświeceni nauczyciele i reformatorzy ludzkości oraz świata, pełni nauk dla "dobra ludzkości",  wokół siebie, we własnym życiu zawsze tworzą pustkę zła, bólu i cierpienia. Panie Rousseau, co słychać u pańskich dzieci? Dobrze im w przytułku?

Przetłumaczono wszystko, co można przetłumaczyć (tłumacza nie ujawniono), tylko tytuł albumu pozostaje zagadką. Wciąż niewyjaśnioną zagadką... Czyli nieustannie przyciąga uwagę - może o to chodziło? Od przeszło pół wieku intryguje swoim ukrytym znaczeniem - może go nie ma? Ale co to ma za znaczenie, że nie ma znaczenia? Tyle jest słów, które nic nie znaczą, że jedno mniej czy jedno więcej - co to ma za znaczenie?

Autor to "jeden z największych oryginałów, jaki chodził po ziemi" - jak przedstawiała go autorka wstępu i tłumaczka. Czy taka opinia z 1962 roku ma jakieś znaczenie dzisiaj, w czasach "umasowienia oryginalności"? Obyczaje się zmieniły, a jak upływ czasu zniosła literatura?

Lewica hiszpańska i jej dyktatura lat trzydziestych XX wieku. Największe zbrodnie i bestialstwa popełniane są w imię wolności. Nikt tak ochoczo nie morduje bliźnich jak piewcy powszechnego braterstwa ludzi. W imię równości tworzone są obozy koncentracyjne i obozy pracy. Oto lewicowa droga, oto socjalistyczne wyprowadzenie człowieka z niewoli: przejście przez morze czerwone - morze krwi. A tam, gdzie nie można dosięgnąć zbrodnią i torturą tam uderza się kłamstwem, nawet w najbardziej banalnych sprawach - jak ze słynnym obrazem Picassa, który pierwotnie nosił tytuł "Corrida" i oczywiście nie miał nic wspólnego z wojną domową. Potem, za polityczną dyrektywą, tytuł zmieniono na "Guernica" i błahe tematycznie malarstwo, za sprawą jednej lingwistycznej sztuczki, stało się "wstrząsającym protestem, krzykiem przeciw... itd". Picasso przez całe życie myślał w zasadzie tylko o jednym (tak, właśnie o tym: jak dobrze zjeść i pochędożyć - życie, a więc i malarstwo, ma być dobrą zabawą, nic ponadto) i jako "intelektualista" był, z obowiązku, "komunistą" i "pacyfistą" (jak na komunistę przystało był skrajnym indywidualistą i milionerem, a jak przystało na pacyfistę popierał całym sercem imperializm sowiecki). Intelektualista Picasso bez mrugnięcia okiem zmienił tedy tytuł i nadał nowy "sens" temu, co namalował. Taka "giętkość intelektualna" nasuwa podejrzenia, że "sztuka współczesna" jest tak pusta, że każde dzieło przyjmie każdą treść i każdą interpretację. A wracając do tematu książki, czyli do hiszpańskiej lewicy lat trzydziestych i jej zbrodniczych rządów terroru: któż lepiej zna tajniki tej socjopatii i psychopatii (uznanie masowego przymusu i terroru za jedyny sposób rządzenia oraz uznanie tortur i męczarni za jedyne indywidualne środki "walki politycznej") niż były komunista i lewicowy terrorysta? Zło pojęte, przeżyte i poznane od środka. Jak każda taka książka historyczna przeraża bezmiarem ludzkiego zbrodniczego szaleństwa. Człowiek to brzmi dumnie?!

Tak o książce pisze Wydawca: "Książka jest kolejną monografią przygotowaną przez Instytut Pamięci Narodowej, opisującą działalność struktur powiatowych bezpieki w latach 1944–1956 na przykładzie Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Brzozowie. Ukazano w niej zarówno utworzenie i przemiany wewnętrzne, jakie w tym czasie dokonywały się w jego strukturach, jak również zaprezentowano funkcjonariuszy nim kierujących. Główna część książki jest poświęcona udziałowi PUBP w przemianach politycznych, gospodarczych i społecznych na terenie powiatu Brzozów, jakie miały miejsce od zakończenia działań wojennych we wrześniu 1944 r. do końca 1956 r. Podstawowym źródłem wykorzystanym w pracy były materiały archiwalne wytworzone przez struktury aparatu bezpieczeństwa oraz materiały administracyjne i partyjne. Uzupełnieniem książki są aneksy zawierające spis wszystkich funkcjonariuszy PUBP w Brzozowie, osób wywiezionych z powiatu do ZSRS w latach 1944–1945, pozbawionych prawa wyborczego w wyborach do sejmu w 1947 r. oraz ujawnionych w amnestii, jaką władze ogłosiły w tym roku". W języku biblijnym należałoby użyć słowa "obrzydliwość". 

Tak o książce pisze Wydawca: "Wacław Kostek-Biernacki był jedną z ważnych osób obozu piłsudczykowskiego. W szerszej świadomości funkcjonuje przede wszystkim jako komendant wojskowego więzienia w Brześciu nad Bugiem, gdzie w 1930 r. zostali osadzeni politycy antysanacyjnej opozycji. Rola wówczas odegrana, łączona niekiedy z kilkoma innymi epizodami jego biografii, powodowała, że zazwyczaj prezentowano go jednowymiarowo jako postać zdecydowanie negatywną, symbol stosowania przemocy przez rodzime środowisko polityczne. Tymczasem należy stwierdzić, że życiorys Kostek-Biernackiego był skomplikowany, a i dramatyczny. Na plan pierwszy wybijają się: działalność w PPS doby rewolucji 1905-1907, wieloletnia służba cywilna na stanowisku wojewody w latach trzydziestych, wreszcie powojenne represje zwieńczone niewykonanym wyrokiem śmierci, orzeczonym w 1953 r."

Jednym słowem: kolejna książka, która - przez tragiczne losy jednostki - pozwala zbliżyć się do dramatu, jakim była historia Polski w XX wieku.

Tytuł mówi wszystko.