Mario Puzo, Ostatni don

Dalszy ciąg przygód Michaela Corleone. Sycylia w tle.

Jedna z ikon kultury masowej XX wieku i kraj, w którym zbrodnia i kłamstwo są tej kultury istotą. Nie ma wątpliwości, kto jest władcą tego świata. 

Sycylia. Piękna kraina, doskonały klimat, wspaniała kuchnia, wyborne wina. Raj na ziemi. A jak jest raj, to musi też być i piekło. I upadłe anioły, czyste zło - mafia.

Trzy płyty z muzyką z trzech filmów, które w istocie były jednym filmem, tak jak muzyka na trzech różnych płytach jest ciągle tą samą muzyką.

12 opowiadań (jedno z nich - "Człowieka, który zdemoralizował Hadleyburg" - w 1967 sfilmował Jerzy Zarzycki). 

Bogata, barwna i wciągająca opowieść. W recenzjach tej książki dominuje w zasadzie jedno słowo: "szalony". Szalona plecionka losów i zdarzeń w szalonym Nowym Yorku z szalonych lat dwudziestych szalonego XX wieku... Można oszaleć! Ale jak się czyta! Sensacja wydawnicza wychodzącego ze stalinizmu PRL-u. Pierwsze wydanie powojenne w przedwojennym tłumaczeniu, a na końcu książki rarytas, rzecz nie do pomyślenia w stalinowskich latach: plan Manhattanu! Nie dzielnicy Moskwy, ale Manhattanu - do niedawna centrum "światowego imperializmu" i źródła wszelkiego zła na świecie (przecież to stąd wydawano stonce rozkazy ataku na polskie kartofle).

Rodzina - w ankietach wskazywana jako jedna z najważniejszych rzeczy w życiu, a sagi rodzinne cieszą się zawsze ogromną popularnością. Oto jedna z nich, filmowa, bodaj najbardziej znana: "Ojciec chrzestny". Trzy filmy wspaniale wyreżyserowane, obsypane nagrodami, w gwiazdorskiej obsadzie. Filmy niemal idealne. Dzieje rodziny Corleone, rodziny marzeń, bo bogatej i niezależnej. A w istocie są to dzieje rodziny bandyckiej: od powstania (czyli od pierwszego zamordowanego), przez lata "świetności" (niezliczone morderstwa, wśród nich również bratobójstwo), aż po upadek (czyli zbrodnia wraca - uderza w rodzinę, najboleśniej, bo w dziecko). Rodzina... jak śpiewali Starsi Panowie: "rodzina nie cieszy, nie cieszy gdy jest, lecz kiedy jej ni ma samotnyś jak pies, lalalala lalalalala la...".