Literatura zagraniczna

Na jednej kartce, z jednej strony, tekst oryginalny, a na kartce drugiej, z drugiej strony, polski przekład. Wersję angielską zawdzięczamy Arthurowi Conan Doyle, wersję polską anonimowemu tłumaczowi.

Lektura szkolna dla klasy 6 szkoły podstawowej, zatwierdzona przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. Lektura dla szkoły podstawowej, która była przed reformą, a nie dla szkoły podstawowej, która będzie po reformie. W międzyczasie też była reforma. Reforma goni reformę, ale Sherlock Holmes - chwała Bogu - pozostaje ciągle ten sam. Jakby urzędnicy, oprócz nieustannego reformowania tego, co właśnie zreformowali, tworzyli nie tylko programy, ale i jeszcze - co nie daj Bóg! - treści, czyli literaturę na przykład, to Sherlock Holmes wyglądałby jak Quasimodo ulepiony przez Wiktora Frankensteina. Niech żyją ministerstwa i urzędy centralne - ofiarne forpoczty walki z problemami, które sami wygenerowali! Niech żyją! Ech, szkoda gadać... Dobrze, że jest co czytać...

Jeszcze raz to samo, ale w jakiej cenie!

Czy ludzkość pokona zagrożenie z kosmosu? Odpowiedź w książce... 

Trujące pasmo, Eksperyment profesora Challengera i Motor Browna-Pericorda. Wszystko z ilustracjami, bo książka wydana w serii klasyki dziecięcej.

Sherlock Holmes w akcji. "Klasyka gatunku" (staromodne określenie dla "powieści kultowej"): wyczyny najstarszego "najsłynniejszego detektywa" (w nowym tłumaczeniu).

Czyste szataństwo. Sadystyczna zbrodnia jako fundament i zasada funkcjonowania państwa. Komunizm, socjalizm, faszyzm: zinstytucjonalizowany raj dewiantów i zwyrodnialców. Ten komentarz jest tylko opisem, podaniem faktów, a nie emocjonalną recenzją. Niezliczone prace historyczne analizują ten system upaństwowionej zbrodni, nieliczone analizy filozoficzne, socjologiczne, psychologiczne i teologiczne demaskują ten fenomen zatrucia złem, a i tak komunizm ciągle czaruje. Komunizm - najwyższy stopień szaleństwa i zwyrodnienia: nie tylko dlatego, że masakruje miliony zwykłych ludzi, nie tylko dlatego, że masakruje sam siebie (jak na opętanie przystało), ale również dlatego, że ciągle jest reklamowany przez intelektualistów i postępowców. Faszyzm nie może liczyć na taką reklamę i sympatię. Jak to możliwe, by - atakując faszyzm - wierzyć jednocześnie w socjalizm czy komunizm? Jak to możliwe, by w dewizie pisać "wolność, równość i braterstwo", a w herbie nosić gilotynę? Obłęd czysty. Żegnaj rozumie. Żegnaj światłości. Witaj szaleństwo i obłąkanie. Witaj ciemności. Nawet w południe. Zło absolutne, które najbardziej fascynuje - piekło na ziemi. Terror, obozy koncentracyjne, unicestwienie milionów, a na koniec szaleństwo, które zmusza do rzucenia się samemu w paszczę Molocha. Potępienie i rozpacz. Książka byłego komunisty - może dlatego zostawia wrażenie przejścia przez przedpiekle: w otwarte bramy piekła. Nie jest to lektura do poduszki.

Wydanie prawdziwie kieszonkowe: nie tylko wejdzie w każdą kieszeń, ale przede wszystkim jego cena jest na każdą kieszeń. Dzięki temu zawsze można mieć przy sobie poręczną opowieść o sile dedukcji, która pokonuje trwogę i strach. A wędrowiec tak wyposażony może śmiało podejmować przyjemne wędrówki (np. malowniczą... doliną), bowiem nawet w wypadku załamania się pogody, wyprawy takie będą mieć satysfakcjonujący finisz. Tak, książka jest najlepszym przyjacielem człowieka (dla tych, którzy twierdzą, że tym przyjacielem jest pies, proponujemy - tegoż autora - "Psa Baskervillów"). 

Wydanie z legendarnej serii "Klub Srebrnego Kluczyka", której celem powstania w 1956 roku było "dostarczenie przyjemnej i pouczającej rozrywki" przez druk powieści detektywistycznej - a polscy autorzy mieli w swych działach "popularyzować pracę Milicji Obywatelskiej". Przykro nam, ale Conan Doyle nie był polskim autorem, stąd wątek "popularyzacji MO" w dziele sprzedawanym całkowicie nieobecny. Sorry Borewicz, ale biznes jest biznes.

Jedyny utwór opublikowany osobiście i ostatni utwór napisany w jednym stoją tomie. Dla jednych bełkot bez sensu i strata czasu, dla innych kwintesencja poetyczności. Alkohol, narkotyki, sodomia i co tam jeszcze szalejąca dusza zapragnie. No i poezja, która ma towarzyszyć, w swoim łamaniu reguł, życiu nieokiełznanemu. I cóż? Ano poeta, u szczytu sławy poetyckiej, rzuca poezję. Logiczne - racjonalny irracjonalizm, konsekwentna niekonsekwencja. Poezja nie pasuje do szalonego życia. Nawet jego szalona poezja. A poza tym - jeśli można zrobić wszystko i można wszystko napisać, to jaki sens w robieniu czegokolwiek i w pisaniu? Im więcej można, tym mniej ma sens. Jeśli wszystkie drogi są takie same, to co za różnica, którą się wybierze? Nie-pisanie poezji jest, na równi z jej pisaniem, powołaniem poety? Zasady, reguły, prawa trzymają świat, a kosmos nie pozwala na łamanie praw. Gdzie prawa, tam i sankcje. Sankcje należą do natury rzeczy. Brak twardych praw to nie chaos, bo chaos to albo tworzenie praw - czyli narodziny kosmosu, albo znoszenie praw - czyli rozbijanie kosmosu. A po chaosie znoszącym prawa już tylko nicość. Alternatywa ostateczna to nie prządek albo wolność, ale porządek albo nicość. Oto odkrycie, błysk oświecenia, "iluminacje" poety nihilisty. Sankcją ostateczną za złamanie zasad wszystkich nie jest wolność nieograniczona, ale nicość właśnie, czyli otchłań - "sezon w piekle". Ba, gdybyż tylko sezon. Wszak brak praw to także brak czasu... 

Zatopione żaglowce, podmorskie skarby oraz przygoda, tajemnica i sensacja. 

Sensacja i akcja. Zagadka i zemsta. 

Kiedyś takie książki nazywano "powieściami płaszcza i szpady". XVII wiek jako tło, zabawa z językiem i bohaterami jako konwencja (Trzej muszkieterowie to narzucające się odniesienie). Ot, czysta krotochwila, literacka rozrywka. No i oczywiście inkwizycja jako zło - literatura popularna, czyli klisze i stereotypy. Do czytania w wolnej chwili.

Klub Dumas, albo - w ekranizacji Polańskiego - Dziewiąte wrota. Kryminał, sensacja, zagadka, mistyka, okultyzm, czary-mary i to wszystko na zaledwie czterystu pięćdziesięciu stronach.

Fikcja, akcja i sensacja.  

O wojnie - tym razem bez fikcji - z doświadczeń korespondenta wojennego.

Zabawy w romans płaszcza i szpady ciąg dalszy. Polski tytuł jest całkowitym wymysłem tłumacza, który oczywiście wiedział lepiej od autora, jaki tytuł powinna nosić tłumaczona książka. Niestety, nie sprawdziliśmy, czy reszta tłumaczenia jest równie wierna oryginałowi. A może go przerasta? Tłumacza tłumaczy jedynie jego szczery zapał i oddanie słusznej sprawie, bo inkwizycja - jak wiadomo, każdemu oświeconemu umysłowi - to najgorsza rzecz w dziejach ludzkości i sama esencja zła.

Aśwaghosza (po polsku: Koniogłosy), żyjący w II wieku indyjski filozof-poeta, uznawany za dwunastego patriarchę medytacyjnej linii buddyzmu. Tłumaczenie jego poezji pochodzi z początku XX wieku, czyli z czasów, kiedy podziw dla wschodnich duchowości przybrał rygor salonowego obowiązku. Z sanskrytu przełożył Andrzej Gawroński, a do wydania obecnego (drugiego) przyczynił się Eugeniusz Słuszkiewicz, który pierwsze wydanie przejrzał, uzupełnił, opracował i opatrzył posłowiem.

Bernal Diaz del Castillo, Pamiętnik żołnierza Korteza czyli - jak głosi rozwinięcie tytułu - prawdziwa historia podboju Nowej Hiszpanii. Historia i prawda. Bez wątpienia książka jest prawdziwa subiektywnie, a dla pamiętników i wspomnień to chyba kryterium najważniejsze. 

Literatura dla ludzi myślących i walczących: dla tych, którzy walczą mężnie, choć tak często przenika ich dusze i serca strach. Dla pragnących żyć roztropnie, choć po latach widzą, że wtedy, gdy zdawało im się, że kierują się rozumem, robili same głupstwa. Dla walczących o sprawiedliwość, choć sami niemal zawsze osądzają niesprawiedliwie i pochopnie. Dla walczących o utrzymanie właściwej miary w pragnieniach i działaniach, choć sami niemal stale w myślach, mowie i uczynkach przekraczają bolesne granice sensu i dobra. Dla walczących o wiarę, choć każdy dzień niesie im kolejne zwątpienia, dla walczących o nadzieję, choć każdy dzień przytłacza ich beznadziejnością, dla walczących o miłość, choć sami jej ani dać, ani okazać, ani przyjąć nie potrafią. Czyli, jak zapowiada wydawca: "klasyka literatury katolickiej XX wieku".