Wacław Kubacki, Smutna Wenecja, Seria Głowy Wawelskie

Autor - równie sprawny pracownik dyplomacji II Rzeczypospolitej jak i stalinowskiego PRL-u. Jaką książkę może napisać o Watykanie i Kościele PRL-owski funkcjonariusz przydzielony w latach 50-tych XX wieku do "ambasady" w Rzymie? Jaka książkę o wierze może napisać człowiek, który pracując w dyplomacji Polski przedwojennej "odnalazł się" w dyplomacji stalinowskiej "Polski Ludowej"? Jaką książkę o religii może napisać człowiek, który dla kariery utrzymywał romans ze stalinowską, zwyrodniałą prokurator, odpowiedzialną za niezliczone zbrodnie na polskich patriotach? Jaki wymiar moralny i estetyczny może mieć twórczość człowieka, który literaturę podporządkował wytycznym cenzury i "wykreślonej przez partię linii politycznej"?

Adolf Rudnicki, czyli Aron Hirschhorn. "Złote okna" to żydowskie spojrzenie na wojnę. Rudnicki - jak na komunistę i marksistę przystało - rozumiał, że nie ma prawdy obiektywnej, jest tylko "prawda klasowa". Oczywiście zmienna, bo prawda zależy od "mądrości etapu". Nie dziwi zatem ani zgodny z obowiązującą, podłą linią partii stosunek Hirschhorna do AK (choć był jej żołnierzem), ani odwrócenie się od Jasienicy (w krytycznym dla niego okresie), ani oskarżanie Niemców o zbrodnię w Katyniu (choć przed wojną był przyjacielem Czapskiego - po wojnie odrzucał jego relacje o zbrodniach sowieckich). "Prawda jako narzędzie walki klasowej" - tak chcą marksiści, ale czy stosujący tę zasadę piszący książki tworzy literaturę czy ideologię?

Wojciech Żukrowski. Kto dzisiaj o nim pamięta? A taki był ważny: filar PRL-owskiej literatury, zarówno pisanej jak i struktur organizacyjnych. Bardzo zaangażowany, tak bardzo, że po 13 grudnia 1981 roku znoszono i wyrzucano książki Żukrowskiego pod jego domem. Tak przejawił się inteligencki protest wobec poparcia, jakiego pisarz udzielił sowieckiemu generałowi - Jaruzelskiemu Wojciechowi - prowadzającemu wojskową dyktaturę - "stan wojenny". Był to jeszcze jeden z przedziwnych epizodów w zagadkowo zagmatwanym życiu pisarza: żołnierz AK , ale i AL, bezrobotny i obłożony zakazem cenzorskim, a jednak zaangażowany na PRL-owskich zagranicznych placówkach dyplomatycznych, aktywny mason (jeden z nekrologów po śmierci "brata Wojciecha Żukrowskiego" podpisali "Przyjaciele Sztuki Królewskiej z Wielkiego Wschodu Polski"), a jednocześnie "dobry kolega i bliski znajomy", jeszcze od czasów wojny, Karola Wojtyły (z którym prowadził ożywioną korespondencję, a Papież nawet pożegnał go nad grobem osobistym telegramem, choć nie osobiście) oraz księdza Twardowskiego (którego wierszy był pierwszym czytelnikiem i recenzentem)... Nie tylko pisarz, ale i wzięty scenarzysta ("Lotna", "Potop", "Pan Wołodyjowski"). Człowiek znany i raczej lubiany, według dzisiejszych standardów "celebryta" życia kulturalnego, występujący dużo i chętnie publicznie, częsty gość programów radiowych i telewizyjnych... A dzisiaj? Sic transit gloria mundi... . Transit, to i owszem, ale ta gloria? Choć w zasadzie, to nic nowego: trzydzieści srebrników - jaka cena, taka "gloria".

Wenecja i Veneto jak na dłoni i bez tajemnic. Tylko ruszać w podróż.

Wydana po hiszpańsku (tłumaczenie) książka amerykańskiej autorki, mieszkającej w Wenecji, piszącej o włoskim i międzynarodowym świecie zbrodni, czyli o mafii, prostytucji i pornografii. Idealne, literackie multikulti, zarówno w formie, jak i w treści.