Modele kartonowe

Klasyka "Małego Modelarza" z okresu przed-komputerowego.

BMW M3 GTR z numerem startowym 42. Samochód, na którym w 2001 roku startowali w American Le Mans Series J.J.Lehto i J.Muller. Bardzo dokładnie, komputerowo opracowany model.

Okręt z 1897 roku. Model w bardzo dokładnym, a więc trudnym do wykonania, opracowaniu.

Samolot niechciany w kraju rodzimym, ale bardzo popularny na świecie. Ciekawy, choć niezbyt trudny model z rzeczą wyjątkową, jak na modele kartonowe: oznaczenia samolotu nie są wydrukowane na częściach modelu, tylko wydawca dołączył oddzielną kalkomanię doskonałej jakości.

Francuski niszczyciel "Le Terrible". Okręt słynny głównie z dwóch względów: po pierwsze uniknął zniszczenia przez brytyjską flotę w Mers-el-Kebir, a po drugie zasłynął swoją wyjątkową, maksymalną prędkością - 86 km/h! 

Czołg Pz. Kpfw. 35(t), czyli czeski czołg, skonstruowany (1934) i wyprodukowany w zakładach Skoda. Oto jedna z głównych konsekwencji Układu Monachijskiego z 1938 roku, czyli rozbioru Czechosłowacji: "dupa wołowa na stanowisku premiera Wielkiej Brytanii" (takie miano zyskał u jednego historyka Neville Chamberlain) swoją polityką ulegania Hitlerowi doprowadził do przejęcia przez Niemcy uzbrojenia armii czeskiej oraz czeskiego przemysłu zbrojeniowego, co miało bodaj decydujący wpływ na przebieg pierwszych lat wojny. Niemcy zawojowały czeskimi czołgami nie tylko Polskę, ale i zachodnią Europę. Francję rozjechały czeskie gąsienice. Model to miniatura czołgu z Kampanii Wrześniowej z 1939 roku.

Zbudowano tylko osiemnaście sztuk tej potężnej broni. Zaledwie kilkanaście dział, ale zostawiły po sobie ogromne zniszczenia i wstrząsające żniwo śmierci. Ofensywnie broń użyta zgodnie ze swym przeznaczeniem w zasadzie tylko przeciw Powstaniu Warszawskiemu. Budowie modelu może towarzyszyć zaduma nad losem miasta, którego miało nie być i nad bezkarnością Niemców - zbrodniarzy. Kiedy zadośćuczynienie?

"Za wolność waszą i naszą... niewolę". Anglicy pozwolili na tych okrętach walczyć i ginąć polskim marynarzom w obronie ich wysp i ich interesów (ich, tzn. oczywiście angielskich), a po wepchnięciu Polski pod okupację sowiecką, zabrawszy okręty, pozostawili przed polskimi załogami wybór: albo wegetacja na emigracji, albo więzienia sowieckie. Sojusznik z piekła rodem - Anglia. Od wieków, dla własnych imperialnych interesów, wpycha Polskę w wojny i powstania, a "naiwni Polacy" (W. Churchill), uwiedzeni przez patetycznych i cynicznych polityków, z ochotą idą na rzeź jak barany. Wywołają beznadziejne powstania, albo pójdą walczyć na najdalsze krańce świata - za kilka pustych słów i obietnic, byle tylko odpowiednio schlebiających próżnej dumie narodowej. Że ulegają cynicznym oszustom, to głupota. Ale, że sami się oszukują, to już zbrodnia. "Za wolność waszą i naszą" to właśnie takie patetyczne kłamstwo. Służenie obcym mocarstwom w ich imperialnych rzeziach nigdy nie było za "wolność naszą", a zawsze było za "wasze interesy" i - co najbardziej smutne - za niewolę innych, równie doświadczonych przez historię. Oba okręty powinny być eksponatami w Muzeum Polskiej Naiwności i Głupoty Politycznej. Chwała bohaterom - hańba politykom.

Brytyjski krążownik przeciwlotniczy z II wojny światowej HMS "DIDO". Jeden z serii "bezzębnych drapieżników" (tak je nazywali marynarze Royal Navy). Model wyjątkowy - ze względu na szczegółowość opracowania - jak na standardy ówczesnego Małego Modelarza.

Samochód pożarniczy STAR 244 - piękny model kartonowy, ale trudny i pracochłonny. Jednak kiedy dotrwa się do końca budowy satysfakcja gwarantowana. Tylko trzeba dotrwać do końca i trzeba być bardzo cierpliwym, zatem (nie możemy sobie darować tych porównań:) praca nie może się palić w rękach i nie można się z nią spieszyć jak do pożaru.

Modelarskie 'military fiction'. Model ku pokrzepieniu serc, że z polskim - tzn. sanacyjnym - lotnictwem nie było jednak tak źle, skoro mogło mieć "Sokoła", albo RWD-25... . A gdyby te samoloty rzeczywiście były na uzbrojeniu, to czym by się pocieszali po wrześniowej katastrofie wyznawcy historii alternatywnej? Przecież nawet te legendarne "cudowne bronie" odbiegały znacząco od niemieckiego uzbrojenia (technicznie i liczbą) i od uzbrojenia sowieckiego (tu głownie ilością). Ile musiałoby być tych samolotów, ilu lotników, ile lotnisk, ile zaplecza, itd., by II Rzeczpospolita mogła oprzeć się agresji niemiecko-sowieckiej? Zresztą to nie ma znaczenia, bo dla angielskich planów wojennych wystarczające było zaangażowanie Polski w wojnę, a wynik tej "polskiej" wojny był dla wszystkich do przewidzenia, tylko nie dla samych Polaków. Ciągle się łudzą, że "gdyby były te samoloty...", "gdyby sojusznicy...". I ciągle to samo: "ja z synowcem na czele i? - jakoś to będzie!..." i "świat się dowie i poruszy się jego sumienie" (jak uzasadniano rozkaz o wybuchu Powstania Warszawskiego - "świat" pozostał głuchy i nieporuszony, a jedynym efektem była prawie całkowita zagłada polskiej inteligencji). Samolot fantastyczno-mityczny, eksponat z muzeum fikcyjnej historii.

Model wyjątkowy, nawet pośród współczesnych wydawnictw kartonowych. Druk, stopień odwzorowania oryginału, liczba części (548!) oraz mechanizacja skrzydła i ruchome stery sprawiają, że wysiłek włożony w zbudowanie miniatury samolotu zaowocuje również wyjątkowym eksponatem. Pozostaje tylko pytanie, czy materiał modelarski - papier, podda się komputerowej precyzji projektu. Na pewno nie jest to model dla niedoświadczonych modelarzy, natomiast doświadczeni będą musieli rozwinąć cały swój kunszt techniczny oraz uzbroić się w cierpliwość. Sądząc po zdjęciach "surówki" na ostatniej stronie okładki warto podjąć wyzwanie. Wszystko kwestią modelarskiej determinacji. Ale przecież czy nie dlatego spędza się czas nad kartonowymi wyzwaniami, że są to właśnie wyzwania dla cierpliwości i pomysłowości? 

M3A1 Half-Track - amerykański transporter opancerzony z II wojny światowej. Chyba najpopularniejszy z pojazdów tego rodzaju. Był tak udaną konstrukcją, że był wykorzystywany bojowo na świcie przez wiele armii, w niezliczonych wojnach i konfliktach, długo po zakończeniu II wojny, walczył nawet pod koniec XX wieku w Chorwacji. Model bardzo dokładny, opracowany komputerowo.

Ciekawostka dla miłośników wodnosamolotów i/lub sowieckiego lotnictwa.

Model z nieprawdopodobną ilością części i detali, a jednak - mimo wszystko - można go skleić! Są relacje w internecie, choć modelarze, którzy porwali się na zbudowanie tego czołgu przyznają, że jego sklejanie grozi niemal popadnięciem w obłęd. Kwintesencja współczesnego komputerowego modelarstwa kartonowego.  

"Whippet", czyli "mały, szybki piesek". Czołg z końca I wojny światowej. Angielska myśl konstrukcyjna wyrazem angielskiej flegmy, angielskiego poczucia humoru i filozofii "no problem": silniki (dwa niezależne!) umieszczono... z przodu (pomysł godny Jasia Fasoli), a - dla większego zademonstrowania postawy, że nie ma się czym przejmować - już na samym przodzie, przed silnikami, niczym wielki zderzak, umieszczono... zbiornik z paliwem (inżynierowie wyprzedzili wariackie pomysły Monthy Python'a). Wreszcie zadbano również o inne rozrywki dla załogi: w przewidzianym dla czterech osób przedziale załogowym mieściło się (z powodu ciasnoty) z trudem trzech czołgistów, a kierujący miał dużo uciechy z prowadzeniem pojazdu, w którym każdy silnik trzeba było kontrolować oddzielnie: każda gąsienica miała swój niezależny napęd - bark synchronizacji! Unieruchomienie jednego z silników oznaczało, że czołg mógł jedynie kręcić się w kółko. Pyszna zabawa! Zresztą dla wszystkich. Widząc taką karuzelę Niemcy pękali ze śmiechu i albo strzelali niecelnie, albo z tego śmiechu umierali (por. odpowiedni skecz wspomnianego wcześniej Monty Python'a). I tak przegrali wygraną wojnę. 

Jeszcze jedna wersja potężnego myśliwca. Wytrzymały, szybki, dobrze opancerzony i - jakby tego było mało - komfortowy: obszerna, wygodna, bezpieczna i ogrzewana kabina. Nie mający sobie równych na dużych wysokościach. Jedna z niemal idealnych maszyn wojennych. Skrót RA oznacza, że był produkowany w nowej, specjalnie dla niego wybudowanej, fabryce w Evensvill w stanie Indiana. Myśliwiec wagi ciężkiej. Model opracowany bardzo starannie, a wydruk sprawia wrażenie naturalnych materiałów i poszycia.

Drugie wydanie - pierwszy raz ten model ukazał się w Małym Modelarzu w 1972 roku. Wspomnienie po chyba jedynym królu, który chciał wykorzystać dostęp Polski do morza. 

Niezwykła konstrukcja, samolot, który miał wiele przewag nad samolotami odrzutowymi (i mógł przez prawie 8 godzin utrzymywać się w powietrzu!).

Niemiecki lekki ciągnik Lanz-Bulldog (po wojnie odrodzony w PRL-u jako URSUS C45) i kuchnia polowa, tzw. "gulaschkanone". W powodzi standardowych modeli (czołgów, pojazdów pancernych, pojazdów terenowych, itd.) model taki jak ten może stanowić mały odpoczynek od "modeli zestawu obowiązkowego" i ciekawe uzupełnienie kolekcji.