Książki

Sądy jako świątynie sprawiedliwości, prawo jako narzędzie jej wymierzania, adwokat jako tropiciel i obrońca prawdy. Sprawiedliwość i prawda ZAWSZE zwyciężają. Takie rzeczy tylko w bajkach dla dużych dzieci - tzn. klasycznych, starych kryminałach (no i oczywiście w Polsce, czyli...nigdzie).

Perry Mason na tropie zbrodni, w spokojnym - w zasadzie - świecie bogatych i pięknych. Spokojny świat? Książka ukazała się w USA w 1951 roku, czyli w roku, w którym: trwała wojna koreańska (zdobycie Seulu przez Chińczyków), na poligonie w Nevadzie odbyły się testy nuklearne połączone z ćwiczeniami wojskowymi (bomba zrucona na północny zachód od Las Vegas), odbył się proces sowieckich szpiegów, Juliusa i Ethel Rosenberg (obywatele amerykańscy, którzy zostali skazani za szpiegostwo na rzecz ZSRR na śmierć na krześle elektrycznym), do Egiptu wysłano 6000 brytyjskich żołnierzy w celu stłumienia zamieszek w strefie Kanału Sueskiego... . Natomiast w PRL-u: trwała sowiecka okupacja i komunistyczny terror, którego ofiarą padły niezliczone tysiące Polaków (1 marca w więzieniu na warszawskim Mokotowie, po pokazowym procesie, rozstrzelano siedmiu członków niepodległościowego IV Zarządu Głównego Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość" - rocznica tej zbrodni obchodzona jest od 2011 roku jako Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych) i zmieniano granice (na mocy traktatu "podpisanego" w Moskwie dokonano "korekty granic" miedzy PRL-em a Ukraińską SRR, tzn. ziemie ze złożami węgla PRL oddał za kawałek Bieszczad z Ustrzykami Dolnymi i Lutowiskami),... . Spokojny świat?

Ostatnia sprawa Perry Mason'a. Książka wydana już po śmierci E. S. Gardnera - czterdzieści lat po debiucie literackim najlepszego twórcy kryminałów wśród adwokatów i najlepszego adwokata wśród autorów kryminalnych.

"Sprawa szkarłatnego pocałunku" to tytuł pierwszego z pięciu opowiadań zamieszczonych w tomiku. Pozostałe: "Palce Fonga", "Dolina małych strachów", "Piorun", "Interes na dystans". Opowiadania z lat 1930 - 1948. 

Sprawa ujrzała światło dzienne w 1951 roku, a więc osiemnaście lat od kryminalnego "debiutu" adwokata Perry Mason'a. Osiemnaście lat - wiek dojrzałości, a zatem kwintesencja stylu Gardnera. Intrygująca zagadka, wciągająca rozprawa sądowa, pełne napięcia dochodzenie. Klasyka klasycznego kryminału: zbrodnia i wyjaśniający wszystkie tajemnice, dzięki pracy swych szarych komórek, detektyw. I mniejsza o to, że tym detektywem jest adwokat prowadzący praktykę. On też - przecież nie tylko mały Belg - ma szare komórki wyspecjalizowane w tropieniu zbrodniarzy.

Powieść z 1967 roku. Siedemdziesiąta ósma książka o Perrym Masonie - Perry Mason walczył ze złem już od trzydziestu czterech lat. 

"Sprawa wyjącego psa" była czwartą książką Gardnera o błyskotliwym adwokacie Perrym Masonie. Wydana w 1934 roku, rok po dojściu Hitlera do władzy, pięć lat przed niemiecko-sowieckim atakiem na Polskę, siedem lat przed Pearl Harbor, jedenaście lat przed zrzuceniem bomby atomowej na Hiroszimę. Rok 1934 - rok, w którym ludzie mordowali się jeszcze prywatnie, a ich zbrodnie spotykała sprawiedliwa kara. 

Tytuł i podtytuł mówią prawie wszystko (by dowiedzieć się zupełnie wszystkiego trzeba już przeczytać całą książkę, nie tylko tytuł i podtytuł). Przedmową opatrzył Bertrand Russell (który robił to - tzn. pisał przedmowy - niemal zawodowo). 

Sensacyjna powieść z 1937 roku: jak z rybaka przeistoczyć się w przemytnika alkoholu i gangstera.

Ostatnia, trzecia, część trylogii, po "Tunelu" i "O bohaterach i grobach". Wysiłek włożony w czytanie dla jednych jest męczarnią, dla innych obietnicą obcowania z bardzo mądrymi i skomplikowanymi przemyśleniami w zasadzie na każdy temat (choć sztuka - czyli głównie pisarstwo - zdaje się pochłaniać autora najbardziej). Wszystko organizuje południowoamerykański mit rewolucji. Poszukiwacz opowieści snującej się w czasie rzeczywistym będzie raczej zagubiony.

Kiedy opuści się "Tunel", a zanim zapanuje "Abaddon - anioł zagłady", trzeba przejść między grobami w poszukiwaniu bohaterów i wyzwolicieli z argentyńskiego piekła. Nazwisko autora wiele tłumaczy, więc otchłań duszy własnej uzupełnia tylko cierpienia ofiarowane przez świat. Dla miłośników... no własnie: czego w zasadzie? Może ktoś z Gości wie?

Nazwisko autora zawiera jakąś sugestię? Wyznania mordercy, psychopaty i socjopaty. Miłej lektury.

Jak w tytule. Jedno z najsłynniejszych dzieł antropologii.

Człowiek: istota ograniczona fizjologicznie z nieograniczoną świadomością.

Czternaście opowiadań z życia jednej rodziny, wszystkie snute przez chłopca. PRL-owski pisarz amerykański (tzn. taki, którego się w PRL-u drukowało, bo szydził z amerykańskiej prowincji). Jednych zachwyca humorem i dystansem, drugich denerwuje cynizmem i - co teraz szczególnie modne - "rasizmem", czyli czymś, co każdy rozumie po swojemu, ale używa, gdy chce kogoś z nienawiścią i pogardą zaatakować ("stygmatyzować"?), czyli oczernić (można jeszcze używać tego słowa"?).

Cała - dostrzegana przez autora - obrzydliwość i degeneracja południa Stanów Zjednoczonych (co zjednało mu przychylność krytyki i wydawców z krajów komunistycznych). Swego czasu pisarz głośny - głównie za sprawą "Drogi tytoniowej" i "Poletka Pana Boga". Dzisiaj jego dosadność i dosłowność w opisywaniu namiętności rozmyła się w świecie, w którym już wszystko wolno. I jak z farbami: jeśli zmiesza się - dla samego mieszania - wszystkie kolory zawsze wyjdzie tylko jedna, szaro-bura, breja, albo papka.

Zabita dechami prowincja i jej prostactwo duchowe, moralne i intelektualne oraz przybysz "ze świata", który bez skrupułów, doskonale manipulując skrywanymi pragnieniami i lękami prowincjuszy, wykorzystuje ich zagubienie, bezradność życiową i otępienie dla własnych, niemoralnych korzyści. Coś, jakby amerykański 'remake' "Rewizora", ale bardzo caldwellowski, więc oczywiście w roli zakompleksionej prowincji autor obsadził południe Stanów, pokazane w sposób, który wyjaśnia, dlaczego autor był pupilkiem i pieszczoszkiem ZSRR i krajów "realnego socjalizmu".

Erskine Caldwell był cenionym przez władze PRL-u pisarzem amerykańskim, bo "bezkompromisowo malował nędzę i beznadzieję życia biednych ludzi w Ameryce". Dodajmy: i ich obsesje seksualne, ale o tym raczej się wówczas nie myślało tak, jak teraz się myśli, czyli obsesyjnie. Beznadzieja, po części spowodowana przez warunki obiektywne, ale też - w dużej mierze - jako wynik wyuczonej bezradności. Oczywiście takiej literatury o "parszywym życiu" w krajach socjalistycznych nie było nie dlatego, że nie było w tych państwach "nędzy i beznadziei", czy nie było w nich biedy, a nawet zdeprawowanej seksualności. Literacki, "caldwellowski" obraz bezsensownego życia zepchniętego na margines w "krajach socjalistycznych" nie powstał, bo powstać nie mógł. Zresztą czy literatura może być źródłem wiedzy obiektywnej o czasach i miejscach opisywanych? Bardzo wątpliwe jest i problematyczne budowanie wizji świata na podstawie powieści, opowiadań, poezji, ba! nawet wspomnień. Swoją drogą ciekawe, jak wyglądałaby konfrontacja nędzy "bezwzględnego kapitalizmu" z nędzą "socjalistycznego ustroju sprawiedliwości społecznej" gdyby Caldwell mógł żyć i pisać w obu światach. Może okazałoby się, że ludzki upadek jest zawsze taki sam, bez względu na "dekoracje ustrojowe"?

Spis treści w załączeniu, zeskanowany. Atrakcją tego egzemplarza jest, zachowany w doskonałym stanie, oryginalny paragon kasowy z 1980 roku. 

Wszystko po hiszpańsku - a co dokładnie, o tym informuje dołączony spis treści.