Melodia

Orkiestrą Sowieckiego Ministerstwa Kultury dyryguje Giennadij Rożdiestwienski.  

Aleksandr Wiertinski (Александр Huколаевич Вертинский), po naszemu Aleksander Wertyński, twórca "sierdceszczypiaszczych" pieśni, czyli śpiewanych romansów. W PRL-u specjalistą od tych piosenek "długich, smutnych i o miłości" był krakowski (a skąd miał być?) estradowo czarujący wrażliwe słuchaczki wibrującym głosem Mieczysław "Książę Nastroju" Święcicki. Na płycie oryginalne nagrania archiwalne z lat 20-tch i 50-tych XX wieku. Wertyński początek Związku Sowieckiego przeżył na emigracji (m.in. w Polsce), a do "kraju rad" powrócił w 1943 roku. Czyżby powrót po wykonaniu zadania? 

Harmoszka, bałałajka zamiast pepeszy i kufajki, ale to ciągle jednak sowiecki imperializm, chociaż w formie 'serceszczipiaszczijej'. Mundurowe ptaki-nieloty: tzn. wyglądają jak wojskowi, wszyscy w mundurach, ale w rzeczywistości są przebranymi za wojsko cywilnymi "ludowymi artystami", muzykami, śpiewakami i tancerzami (zresztą na bardzo wysokim poziomie profesjonalnym). Płyty wydano z okazji 60 rocznicy zamachu nazwanego "Rewolucją Październikową" (bo była w listopadzie, ale mniejsza), ale od tej wiekopomnej rocznicy zaszły również wiekopomne zmiany, Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich przemienił się w Rosję, zatem i "Zespół Aleksandrowa" po metamorfozie ideowo-światopoglądowej działa nadal (choć po katastrofie lotniczej w całkiem nowym składzie), dostosowując repertuar do nowej mądrości etapu, wykonując np. pieśni religijne. Ostatnimi laty zespół spotkał się z zakazami występów międzynarodowych z powodu wojny ukraińskiej. Oto sprawiedliwość międzynarodowa: "Alexandrov" jest wykluczony, a zespoły ludobójczego i nazistowskiego "państwa położonego tam gdzie chce" występują bez problemów gdzie chcą i wygrywają - bez jeszcze większych problemów - wszystko co chcą.

Rosyjski wirtuoz, Andrei Gavrilov, w przededniu światowej kariery, która niewątpliwie doszłaby do skutku, gdyby nie - jakże pospolite, choć tragiczne - represje komunistycznej dyktatury. Kariery ostatecznie nie zastopowano, ale jednak istotnie ją przyhamowano i opóźniono.

Radzieckie, czyli ruskie, albo kacapskie (jak się wówczas potocznie mówiło) nagranie w węgierskiej okładce. Socjalistyczna rzeczywistość: narodowe w formie, sowieckie w treści.

Sowiecka płyta, wydana przez "Wszechzwiązkową Firmę Fonograficzną odznaczoną Orderem Lenina" ("Апрелевский ордена Ленина завод грампластинок": Lenin i Black Sabbath - wiele mówiące połączenie). Kompilacja 8 utworów Black Sabbath. Płyta wydana przez firmę państwową, z jakością typową dla produkcji "Miełodija", ale czasami zaliczana jest do wydań nieoficjalnych. Może dlatego, że nagrania pochodzą z - jak napisano na okładce - "rock-archiwum A. Szałobiesowa" ("из рок-архива А. Шалобасовa"). Najwyraźniej "A. Szałobiesow" miał dostęp do taśm-matek. Ruscy mają dostęp do wszystkiego.

Recital odbył się w Moskiewskim Konserwatorium 6 października 1974 roku. Nagranie całkowicie "na żywo" - oprócz muzyki słyszymy publiczność (publiczność przeżywa, kaszle, wierci się w fotelach, a fotele, jak to fotele - skrzypią...). 

Bułat Okudżawa śpiewa dwadzieścia dwie piosenki, z których najdłuższa trwa nieco ponad dwie minuty, a najkrótsza ledwie jedną minutę. Coś się zaczyna i, zanim na dobre się rozwinie, już się kończy... Nie tyle wiersze, co śpiewane chwile zadumy - ulotność zdarzeń formą podkreślona.

Nagranie to perełka muzyczna (rzeczywisty zapis koncertu dwóch rosyjskich wirtuozów) i historyczna (w Moskwie wysoka kultura, a w Pradze rosyjscy okupanci). 

Dwie płyty winylowe. Symfonię wykonuje Akademicka Orkiestra Symfoniczna Państwowej Filharmonii w Moskwie. Dyryguje Kirył Kondraszyn. 

Biały kruk czarnego (czerwonego?) krążka. Bardzo skomplikowana sytuacja: jest to sowiecka płyta eksportowa nagrana, w ramach usług eksportowych, ale tym razem PRL-owskich. To znaczy: Ewa Demarczyk (na płycie jako 'Eva') wyjechała do Moskwy i nagrała z sowieckim zespołem instrumentalnym kilka piosenek, po czym wróciła do PRL-u, a jej śladem przysłano płyty. Był to w zasadzie kolejny przejaw wyjątkowego zjawiska ekonomicznego, znanego tylko w gospodarce socjalistycznej typu sowieckiego, a zwanego "eksportem wewnętrznym". Coś jest eksportowane, ale w istocie nie opuszcza granic - w tym wypadku granic imperium sowieckiego, którego częścią była wszak PRL. Ale rzecz najważniejsza, bo dotycząca samej istoty nagrań, dotyczy charakteru produkcji artystycznej. Płyta nie jest jakąś repetą wykonań znanych z Polskich Nagrań, ale jest całkowicie nowym programem artystycznym. Po pierwsze pieśniarce towarzyszy "ruski" zespół instrumentalny i jego granie ma zdecydowanie specyficzny charakter (co kryje się pod tymi słowami stanie się jasne po przesłuchaniu płyty). Po drugie pieśniarka śpiewa po rosyjsku, nie tylko po polsku: swoje polskie "przeboje" śpiewa w rosyjskim tłumaczeniu, po polsku natomiast śpiewa rosyjską poezję. Rarytas prawdziwy dla miłośników "Czarnego Anioła" (jak zwykli nazywać Demarczyk jej wielbiciele). Nawet, jeśli byli (czy są) nie-miłośnikami "czerwonej zarazy" (jak nazwał sowietów Józef Szczepański 'Ziutek' - bohater Polski Walczącej).

Franz Schubert i jego trzy symfonie (1,2 i 4) na dwóch sowieckich płytach winylowych. Orkiestra symfoniczna Filharmonii Leningradzkiej, dyryguje Aleksander Dmitriew.

Płytę, wydaną w 1982 roku, nagrała Leningradzka Orkiestra Kameralna Muzyki Dawnej i Nowoczesnej. Tytuł orkiestry wskazuje na rozmach interpretacyjny zaiste godny szerokiej jak świat duszy rosyjskiej. Edward Sierow, dyrygent orkiestry, mógł - jak widać - poprowadzić orkiestrę do boju na każdego kompozytora. Tak czy inaczej płyta zagrana solidnie, zgodnie ze standardami sowieckiego wykonawstwa. Wydana również zaskakująco dobrze: zarówno tłoczenie, jak i okładka (karton, lakierowanie, grzbiet) "kak u lyudi". 

I. Dunajewski i jego wiekopomne, socjalistyczne w treści i internacjonalistyczne w formie "Pieśni". Literka "I" na okładce to pierwsza litera imienia tego - opromienionego internacjonalistyczną sławą - twórcy "jazzu sowieckiego". Nie będzie chyba zaskoczeniem, kiedy ujawnimy, że ukryte pod inicjałem imię to Izaak. Tak, kompozytor był, jak przystało na piewcę najbardziej zbrodniczego systemu w dziejach ludzkości, pochodzenia z "narodu prawniczego" (nie nasze, zasłyszeliśmy). Twarde jądro komunizmu i jego postępowej sztuki. Dwukrotnie odznaczony Nagrodą Stalinowską. Na płytach wszystkie jego przeboje partyjno-narodowe i filmowe, poczynając od "Pieśni o ojczyźnie", w "której tak wolno dyszy cziełowiek", poprzez "Pieśń entuzjastów", która z kolei mogłaby być hymnem wszystkich współczesnych aktywistów (ot, internacjonalistyczna ponadczasowość sztuki zaangażowanej), aż po ukochane w PRL-u "Serce", którego zapamiętałą i namiętną wykonawczynią była "pierwsza dama polskiej piosenki" (jak widać nie tylko polskiej) Irena Wiśniewska, po mężu Santor. Płyty, oprócz walorów estetycznych" mają niebagatelny walor obronno-ochronny: jakby co, to płyty mogą być lepszym zabezpieczeniem w sytuacji konfrontacji osobistej niż "plecak ewakuacyjny". Wystarczy "wylegitymować się" komu będzie trzeba perłą płytoteki domowej, a nie tylko dobytek, ale może nawet zdrowie i życie zostaną wyniesione z zawieruchy, na jaką z wytęsknieniem zdają się czekać "sternicy nawy państwowej", nieustraszone, mocarstwowe orły-sokoły taktyki wdeptywania w ziemię (wszyscy mają MBA z odpowiedniego "collegium" w zakresie sztuki wojny). Dla nich też jest kilka marszowych utworów, szczególnie zdaje się służyć budowaniu militarnego entuzjazmu naszych wybitnych przywódców państwowych "Marsz wiesiełych rebiat". Dunajewski: wiecznie żywy piewca postępowej, "walczącej demokracji". Od Stalina do ...

Od tego utworu - jak się powszechnie sądzi - zaczęła się muzyka nowoczesna XX wieku. Podtytuł głosi, że są to "obrazy z życia pogańskiej Rusi". Tyle zaangażowania, a  kompozytor nie zamieszkał w nowej "pogańskiej Rusi", czyli ZSRR. Podobno chciał mieć nawet polskie obywatelstwo, ale nic z tego nie wyszło (był herbu Sulima, a pra pra przodek kompozytora porwał polskiego króla, taka rodzinka!). 

Nagrania na żywo z koncertów, które odbyły się w 1971 roku, a zostały opublikowane w 1988 roku. Płyta nagrana monofonicznie. Bolesne i przejmujące świadectwo walki ze światem i z samym sobą.

Nagranie koncertowe, więc publiczność żyje i reaguje z zachwytem i uniesieniem - bo to rosyjska publiczność - na miniatury symfoniczne, które skomponowali: M. Glinka, A. Borodin, M. Musorgski, A Ladow, M. Bałakiriew, P. Czajkowski, S. Tanejew, A. Areński, S. Rachmaninow, N. Rimski-Korsakow, A. Głazunow, A. Skriabin, a które wykonuje z profesjonalizmem równym zaangażowaniu publiczności Związkowa Akademicka Orkiestra Symfoniczna, prowadzona przez Jewgienija Swietłanowa. 

Ukochany przez PRL-owską inteligencję sentymentalny rosyjski balladzista w oryginalnych nagraniach z lat 1960-1975. Samotny pieśniarz, więc nic dziwnego, że nagrania są monofoniczne.

Wielką Orkiestrą Symfoniczną Radia Moskiewskiego dyryguje Giennadij Rożdiestwienski (Геннадий Рождественский), Ludowy Artysta ZSRR, odznaczony m. in. Medalem Sierpa i Młota (chyba najstosowniejszy dla mistrza batuty).

Wielką Orkiestrą Symfoniczną Radia Moskiewskiego dyryguje Giennadij Rożdiestwienski (Геннадий Рождественский), Ludowy Artysta ZSRR, odznaczony m. in. Medalem Sierpa i Młota, co - jak napisaliśmy przy I Symfonii - jest chyba najstosowniejszym odznaczeniem dla mistrza batuty. Na pociechę dostał też wiele innych nagród, z najcenniejszą - leninowską.