Literatura zagraniczna

Książka częściowo oparta na faktach, czyli na doświadczeniach XVI wiecznego portugalskiego podróżnika, wędrującego po Ameryce Południowej. Barwna, pełna przygód i wciągająca opowieść o rozbitkach, którzy trafiają do brazylijskiej dżungli oraz o jej pierwotnych mieszkańcach.

Jeśli komuś brakuje zła w życiu, albo lubi przebywać w towarzystwie ludzi czyniących zło, albo chce poczuć "bezsens egzystencji", albo tylko chce sobie popsuć nastrój, to książka jest dla niego. Wszystko jest bez sensu, nawet nie wiadomo czy autorka jest autorką prawdziwą, czy książki nie napisała jej siostra. Ciekawe? W tym wypadku okazuje się dosłownie, że ciekawość to pierwszy stopień do piekła. Bo piekło jest tam, gdzie nienawiść zastępuje miłość. Tylko po co o tym czytać? W chorym świecie chore książki uchodzą za literaturę, tylko dlaczego piękną? Wszak nic w niej pięknego. Może powinna powstać zatem nowa kategoria: "literatura odrażająca"? Problem z rzeczami, które się robi tylko dlatego, że można je zrobić, choć rzeczy te są złe, jest taki, że czasu poświęconego na takie rzeczy nic nie zwróci. Ominie się za to coś dobrego, na co już czasu zabraknie, bo zmitrężyło się go, bo rozrzutnie "wydało się" go na rzeczy, po których co najmniej pozostaje niesmak. I potem zdziwienie, że "ma się doła". Więc ostrzegamy: "dół" gwarantowany. Wygląda zatem na to, że sprzedanie tej książki byłoby czynem nieetycznym... . Ale przecież "chcącemu nie dzieje się krzywda". Myśmy ostrzegli. 

100 wierszy w oryginale (czyli po angielsku - drukowane na stronach parzystych) i w tłumaczeniu na nasze (drukowane na stronach nieparzystych), w wykonaniu Stanisława Barańczaka.

Autor był komunistą, miłośnikiem Kuby, Chin i Związku Sowieckiego. Czy to był jedyny powód, dla którego w PRL wydano jego opowiadania? I czy ktoś dzisiaj ma ochotę to sprawdzać?

Koniec epoki napoleońskiej. Wartka akcja i historia opowiedziana tak, że lektura czyni czytelnika niemal uczestnikiem wydarzeń i walk. 

Dwie powieści w jednym tomie. Rok 1814, miasto Phalsbourg, wojna, koniec epoki napoleońskiej, koniec cesarstwa. Powieść w dawnym stylu, czyli oprócz momentów akcji są i chwile dywagacji.

Eric Gurney, Jak żyć z wyrachowanym kotem. Obowiązkowa lektura (i obowiązkowe oglądanie, gdyż książeczka, oprócz tekstu, ma moc zabawnych rysunków) dla wszystkich, którzy lubią koty. Dla tych, którzy kotów nie lubią lektura tym bardziej konieczna.

Mickiewicz modlił się "o wojnę powszechną za wolność ludów...". I nastał rok 1914. I tak zaczęła umierać Europa i tak odrodziła się Polska - w konwulsjach wojny, która miła dać Niemcom panowanie na kontynencie, a dała Niemcom poniżenie. Polsce zaś przyniosła wolność. A, że Niemcy słynną z zamiłowania do upartej dokładności, przeto nic dziwnego, że po niepowodzeniu pierwszej próby podjęli drugą. W dwadzieścia lat po pierwszej. Ta druga wojna odebrała znowu Polsce wolność. Książka niemieckiego pisarza o niemieckim przekleństwie, przekleństwie wojny, która jest pojmowana jako naturalne narzędzie imperialnej polityki. Niemcy muszą rządzić. A przecież - za Księgą Przysłów (16,18) - niemieckie przysłowie mówi: "pycha zawsze poprzedza upadek". Oto niemiecki obraz pierwszej wojny światowej w której za pychę płaci się niewypowiedzianym cierpieniem i bezsensem. Tak zaczęła umierać Europa. W 92 lata po zakończeniu I wojny Niemcy wpłaciły Francji i Anglii ostatnią ratę reparacji wojennych. Za II wojnę Niemcy nie zapłaciły Polsce nic. Tylko Polsce.

Książka z 1947 roku, a więc kryminał w "stylu klasycznym". Zagadka do rozwiązania siłą intelektu, a nie siłą mięśni, bohaterowie rozmawiają bez użycia przekleństw i - o dziwo - mogą się zrozumieć, narracja bez naturalistycznych opisów, zwłaszcza zdarzeń o naturze erotycznej... . Dla jednych niezrozumiała ramota, dla innych inteligentna, sensacyjna rozrywka.

Ostatnia sprawa Perry Mason'a. Książka wydana już po śmierci E. S. Gardnera - czterdzieści lat po debiucie literackim najlepszego twórcy kryminałów wśród adwokatów i najlepszego adwokata wśród autorów kryminalnych.

"Sprawa szkarłatnego pocałunku" to tytuł pierwszego z pięciu opowiadań zamieszczonych w tomiku. Pozostałe: "Palce Fonga", "Dolina małych strachów", "Piorun", "Interes na dystans". Opowiadania z lat 1930 - 1948. 

Sprawa ujrzała światło dzienne w 1951 roku, a więc osiemnaście lat od kryminalnego "debiutu" adwokata Perry Mason'a. Osiemnaście lat - wiek dojrzałości, a zatem kwintesencja stylu Gardnera. Intrygująca zagadka, wciągająca rozprawa sądowa, pełne napięcia dochodzenie. Klasyka klasycznego kryminału: zbrodnia i wyjaśniający wszystkie tajemnice, dzięki pracy swych szarych komórek, detektyw. I mniejsza o to, że tym detektywem jest adwokat prowadzący praktykę. On też - przecież nie tylko mały Belg - ma szare komórki wyspecjalizowane w tropieniu zbrodniarzy.

Powieść z 1967 roku. Siedemdziesiąta ósma książka o Perrym Masonie - Perry Mason walczył ze złem już od trzydziestu czterech lat. 

"Sprawa wyjącego psa" była czwartą książką Gardnera o błyskotliwym adwokacie Perrym Masonie. Wydana w 1934 roku, rok po dojściu Hitlera do władzy, pięć lat przed niemiecko-sowieckim atakiem na Polskę, siedem lat przed Pearl Harbor, jedenaście lat przed zrzuceniem bomby atomowej na Hiroszimę. Rok 1934 - rok, w którym ludzie mordowali się jeszcze prywatnie, a ich zbrodnie spotykała sprawiedliwa kara. 

Sensacyjna powieść z 1937 roku: jak z rybaka przeistoczyć się w przemytnika alkoholu i gangstera.

Ostatnia, trzecia, część trylogii, po "Tunelu" i "O bohaterach i grobach". Wysiłek włożony w czytanie dla jednych jest męczarnią, dla innych obietnicą obcowania z bardzo mądrymi i skomplikowanymi przemyśleniami w zasadzie na każdy temat (choć sztuka - czyli głównie pisarstwo - zdaje się pochłaniać autora najbardziej). Wszystko organizuje południowoamerykański mit rewolucji. Poszukiwacz opowieści snującej się w czasie rzeczywistym będzie raczej zagubiony.

Kiedy opuści się "Tunel", a zanim zapanuje "Abaddon - anioł zagłady", trzeba przejść między grobami w poszukiwaniu bohaterów i wyzwolicieli z argentyńskiego piekła. Nazwisko autora wiele tłumaczy, więc otchłań duszy własnej uzupełnia tylko cierpienia ofiarowane przez świat. Dla miłośników... no własnie: czego w zasadzie? Może ktoś z Gości wie?

Nazwisko autora zawiera jakąś sugestię? Wyznania mordercy, psychopaty i socjopaty. Miłej lektury.

Czternaście opowiadań z życia jednej rodziny, wszystkie snute przez chłopca. PRL-owski pisarz amerykański (tzn. taki, którego się w PRL-u drukowało, bo szydził z amerykańskiej prowincji). Jednych zachwyca humorem i dystansem, drugich denerwuje cynizmem i - co teraz szczególnie modne - "rasizmem", czyli czymś, co każdy rozumie po swojemu, ale używa, gdy chce kogoś z nienawiścią i pogardą zaatakować ("stygmatyzować"?), czyli oczernić (można jeszcze używać tego słowa"?).

Cała - dostrzegana przez autora - obrzydliwość i degeneracja południa Stanów Zjednoczonych (co zjednało mu przychylność krytyki i wydawców z krajów komunistycznych). Swego czasu pisarz głośny - głównie za sprawą "Drogi tytoniowej" i "Poletka Pana Boga". Dzisiaj jego dosadność i dosłowność w opisywaniu namiętności rozmyła się w świecie, w którym już wszystko wolno. I jak z farbami: jeśli zmiesza się - dla samego mieszania - wszystkie kolory zawsze wyjdzie tylko jedna, szaro-bura, breja, albo papka.