Charles Dickens, The Pickwick Papers, kaseta VHS

Wydawca zamieścił na okładce uwagę: "W tej książce znajdziecie nie dokończoną powieść Dickensa "Tajemnica Edwina Drooda". Tak wspomina o tej książce Paul Johnson, pisząc o wyczerpaniu twórczym artystów: "Podejrzewam, że spotkało to i Dickensa, kiedy zaczął zbliżać się do sześćdziesiątki, i właśnie dlatego zaczął wygłaszać odczyty o swoich książkach, zamiast pisać nowe. Odczyty nie wymagały odwagi intelektualnej - stanowiły raczej wyzwanie fizyczne. Próba napisania 'Mystery of Edwin Brood' była ostatnim, desperackim wysiłkiem odzyskania pierwotnej śmiałości, ale Dickens zmarł przed ukończeniem tej powieści" ("Twórcy"). Współautorzy po dziesiątkach lat próbują ożywić co zamarło wykorzystując do reanimacji najsłynniejszych detektywów z literatury.

Oliver Twist z serii Illustrated Classic Editions, serii powieści specjalnie zaadaptowanych dla młodych czytelników, czy dla uczących się języka. Tekst i ilustracje - po równo.

Opowieść z czasów kiedy uważano, że brak połączenia z Europą (np. na skutek burzy na "Kanale Angielskim") oznacza, że Kontynent jest odcięty. Teraz, kiedy umysły współczesnych Brytyjczyków zaprząta "brexit", mówi się o odcięciu Brytanii od Europy. Wszystko już jest na opak. Pickwick wędrujący po współczesnej Anglii? Po Londynie, z burmistrzem muzułmaninem? A może wyjący na koncercie "kapeli" grającej death metal? A może wiwatujący na "paradzie równości"? A może zamawiający do domu "zdrową żywność"? A może tępiący ironię jako "mowę nienawiści", która "stygmatyzuje" i "wyklucza"? A może prowadzący w szkole prezentację naciągania prezerwatywy na banana i przekonujący dzieci o dobrodziejstwach masturbacji? A może... . This is the world we live in.

Uwaga! Film tylko dla dorosłych! Film rysunkowy, który z każdym dniem robi się coraz bardziej niepoprawny politycznie. A już scena, w której czarne psy stają się białe! Skandal! Nie wspominając o takich drobiazgach jak małżeństwo (!), które kobieta i mężczyzna (!) zawierają w kościele: jak takie rzeczy można w ogóle pokazywać dzieciom?! Albo niedopuszczalny pomysł, by głównym bohaterem negatywnym uczynić kobietę. Na szczęście jest biała, bo inaczej... Aż strach pomyśleć! Film stygmatyzuje też złoczyńców - dwóch pomocników Creulli DeVill (w polskiej wersji: Cruelli DeMon) - przedstawiając ich w ośmieszający sposób. Pogwałcona jest też w tym wypadku zasada parytetu (chyba, że jeden z bandytów czuje się kobietą, ale z drugiej strony, czy kobieta może być złodziejem?). Jednym słowem film zdecydowanie nie nadaje się do pokazywania dzieciom - dopuszczalne jedynie seanse dla dorosłych. I tylko tych świadomych ideologicznie, którzy obejrzą film z należnym obrzydzeniem i dadzą mu należyty odpór.

Porwanie (czyli toynapping).

"Wydanie nowe" - jak napisano - czyli pierwsze w PRL-u. Poprawiony i uzupełniony przedwojenny, klasyczny przekład Włodzimierza Górskiego.

Świadectwo przedsiębiorczości w gasnącym PRL-u. Pinocchio w wersji oryginalnej (skopiowany amerykański film VHS), ale z polskim lektorem.

Film, który nominowano do nagród prestiżowych (Oscar, Złoty Glob) jak i do - niemniej słynnych, ale za to bardziej autentycznych - "anty-nagród" (Zgniłe Pomidory, Złote Maliny). Do kasety dołączone naklejki, które są główną atrakcją wydawnictwa, ale za nie nie przyznaje się nagród.

Film złożony z filmów wakacyjnych: "Deszczowe wakacje", "Grzybobranie", "Skarb", "Fałszywy dziadek", "Strzelba i wędka", "Morska przygoda", "Kłusownik". A skoro wakacje Bolka i Lolka, to wszystko dzieje się na wsi, w górach, lasach, nad morzem, rzeką, jeziorem, czasem w jakichś ruinach, grotach,... . I oczywiście w Polsce, bo PRL-owskim dzieciom wakacje zagraniczne mogły się jedynie marzyć. Ale kiedy miało się głowę pełną pomysłów, a ręce wolne od smartfonów, to wszędzie można było znaleźć przygodę. I komu to przeszkadzało? 

Jeszcze jeden post-PRLowski zabytek, który ma podwójną wartość historyczną: lokalną i globalną. Lokalna wartość zawiera się w byciu świadectwem rodzimej przedsiębiorczości. Gierkowskie, propagandowe hasło "Polak potrafi" znalazło w tym wypadku spełnienie w całkiem prywatnej produkcji VHS. Ktoś prywatnie i dla własnego zysku (nie wiadomo oczywiście kto) przegrał na VHS kinową kopię, własność całkiem państwową. Czyn niedozwolony, ale dzięki temu przestępstwu (etycznemu i prawnemu) zachowała się do naszych czasów pierwsza polska, kinowa wersja dubbingowa. Film nagrany na kasecie ma zatem wszystkie cechy filmu wyświetlanego w kinach w latach sześćdziesiątych XX wieku, a więc również wszystkie skazy, porysowania, itp. właściwe dla taśmy filmowej (co dla miłośników projekcji niecyfrowych jest atutem, a nie wadą). Pomimo pirackiej, amatorskiej w istocie produkcji jakość VHS jest zaskakująco dobra. Tak wygląda wartość historyczna lokalna. Natomiast wartość historyczna globalna zawiera się w tym, że na obu kasetach są filmy w ich pierwotnych wersjach, nie poddane różnym, późniejszym ingerencjom i przeróbkom, mającym dostosować produkcje disneyowskie do aktualnie obowiązujących wytycznych ideologicznych oraz narzucanych korporacyjnie i urzędowo nakazów poprawności politycznej. Niestety, nic nie jest doskonałe na tym świecie, a to oznacza, że kaseta z Alicją w Krainie Czarów zawiera wersję niemiecką z polskim lektorem (a ponadto gorszej jakości niż Piotruś Pan) i dlatego traktujemy tę kasetę jedynie jako dodatek, jako gratisowy bonus do dania głównego: do polskiej, kinowej, pierwszej wersji dubbingowej Piotrusia Pana. Jest jeszcze jeden prezent, świadectwo czasów, wisienka na torcie: kwitek kasowy, paragon, dowód sprzedaży obu kaset w 1993 roku za... 260 000 zł.

Panoramiks, trafiony menhirem ciśniętym (w dobrej wierze! ile kłopotów dałoby się uniknąć, gdyby nie głupcy działający "w dobrej wierze"...) przez Obeliksa, traci zmysły. Druid popada w szaleństwo, a jego pomieszanie zmysłów pozbawia wioskę cudownego napoju, co czyni ją bezbronną. Na domiar złego do osady przybywa wróżbita, szatański oszust i manipulator, który zawładnie umysłami pozbawionych nadnaturalnej ochrony Gallów. Bardzo pouczający wątek: wróżbita, by zapanować nad mieszkańcami wioski skłóca ich i rozbudza w nich strach (wątek pouczający, bo profetyczny: rodzi bowiem u współczesnych widzów natarczywe skojarzenia z ogłoszeniem "pandemii koronawirusa" - wróżbita stosuje chwyty, którymi posługują się zarządzający pandemią). Czy Rzymianie wykorzystają sytuację i zapanują nad niezdobytą dotychczas osadą? Czy może i tym razem sprytnemu Asteriksowi uda się zapobiec katastrofie i znowu niebo nie zwali się jego rodakom na głowę?

Kaseta ma tytuł "Asterix kontra Cezar", ale taki tytuł mogłyby nosić wszystkie kasety z tej serii: przecież Asterix był zawsze kontra Cezar. Inaczej nie byłby Asterix'em. Zabrakło Cezara, więc Asterix stracił rację bytu. Przestał istnieć, a razem z nim zniknęła cała wioska i - co najgorsze - przepis na cudowny napój. Morał jest taki, że wielka moc pojawia się tylko wtedy, kiedy są wielkie wyzwania. Albo: kiedy rządzą wielcy ludzie nawet w małej wiosce ludzie zyskują niezwykłą moc, w przeciwnym przypadku nie ma nawet o czym gadać...

Kasata wydana pod koniec PRL-u przez firmę PLEX FILM. I to wszystko, co wiadomo o tej produkcji. Takie były czasy i taka praktyka rynkowa: kto miał możliwości i determinację robił w całkowicie amatorskich warunkach rzeczy, których i tak ciągle brakowało, bo socjalistyczna "planowa gospodarka" nie była w stanie zaspokoić żadnych, nawet podstawowych potrzeb. Tym razem ktoś przedsiębiorczy miał dostęp do archiwalnej kopii kinowej filmu i zrobił jej nagranie magnetowidowe. Dzięki temu kaseta zachowuje niezwykłą wartość historyczną i dokumentalną: oto bowiem chyba uratowana została pierwsza, wyświetlana w kinach polska wersja bajki. Film ma wszystkie wady (dla miłośników starego kina - zalety) ówczesnej sztuki filmowej: wszystkie zarysowania taśmy, lekkie przebarwienia, itp. No i oczywiście - co najważniejsze! - film jest absolutnym oryginałem, a nie mutantem cyfryzacji i poprawności politycznej (Królewna Śnieżka modli się przez snem, a nie wysyła filmik na jakąś platformę, jak się kładzie do łóżka, itd.). Kapsuła czasu z w miarę normalnego świata (kto by pomyślał, że PRL doczeka się takiego określenia!). O dziwo, jakość projekcji jest zaskakująco dobra.